Konut piyasasında fahiş kira artışları ve tahliye krizleriyle boğuşan kiracıların sırtındaki bir diğer büyük yük de taşınırken karşılarına çıkarılan "boya-badana" masrafı oluyor.
Ev sahiplerinin nesillerdir süregelen "Evi nasıl bulduysan öyle bırakacaksın" kuralı, Yargıtay’ın emsal kararları ve hukukçuların yorumlarıyla artık tarih oluyor.
Konunun hukuki boyutunu değerlendiren Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, evini tertemiz ve yeni boyanmış şekilde teslim alan bir kiracının, yıllar sonra taşınırken "Boyatıp da öyle çık" baskısıyla karşılaşabildiğini belirtiyor. Ancak hukuken böyle bir zorunluluk bulunmuyor.
Avukat Kaya'nın aktardığına göre, kira sözleşmesine özel olarak "Ev boyanarak teslim edilecektir" maddesi eklenmiş olsa dahi bu durum kiracıya yasal bir sorumluluk yüklemiyor. Ev sahibi, taşınmazın hor (kötü) kullanıldığını somut bir şekilde ispat edemediği sürece, boya masrafını bahane ederek depozitodan kesinti yapamıyor.
Eğer ev sahibiniz boya gerekçesiyle depozitonuzu iade etmiyorsa, yapmanız gerekenler şunlar:
Haksız kesintilere karşı E-Devlet Kapısı üzerinden ya da doğrudan adliyeye giderek icra takibi başlatabilirsiniz.
Yasal yollarla depozitonuzun tamamının iadesini talep etme hakkınız saklıdır.
Kiracıların hak ve sorumluluk sınırlarının Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 334. maddesi ile net bir şekilde çizildiğini hatırlatan Avukat Selman Nuri Kaya, süreci şu sözlerle özetliyor:
"Duvarlara kasıtlı bir zarar verilmediyse, sadece zamanın getirdiği doğal solmalar, olağan eskimeler veya tavan kirlenmeleri yaşandıysa bu durum kiracının suçu değildir. Doğal kullanımın getirdiği bu tür yıpranmaların ve boya masraflarının muhatabı tamamen ev sahibidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de verdiği emsal kararla, kontrata yazılsa bile boya-badananın kiracı için bir zorunluluk teşkil etmeyeceğine hükmetmiştir. Kanuna göre duvar boyasının solması, küçük çizikler veya parkelerin matlaşması kiracının doğal sorumluluk alanı dışındadır."
Tartışmalara son noktayı koyan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin içtihat metninde ise şu ifadelere yer veriliyor:
"Sözleşmede tahliye sırasında mülkün boş, temiz, boyalı ve bakımlı teslim edilmesi şartıyla depozitonun iade edileceği yazsa bile; TBK'nın 316. maddesi uyarınca kiracı kiralananı özenle kullanmakla, 334. madde uyarınca da sözleşme sonunda teslim aldığı gibi geri vermekle yükümlüdür. Ancak kiracı, sözleşmeye uygun ve doğal kullanım sonucu oluşan eskime, yıpranma ve bozulmalardan sorumlu tutulamaz. Kiracı, yalnızca kötü kullanımın (hor kullanma) neden olduğu hasar ve zararlardan mesuldür."